Nu de kranten volstaan met ski-ongelukken door sneeuwarme Alpen biedt Staat van ontkenning een doorkijkje naar Nederland in 2050. Overstromingen, klimaatterrorisme, Russische agressie, hologrammen als huisgenoten en een flinke scheut seks, geserveerd op een bedje van rechttoe-rechtaan proza. Erik Rozing schreef een dystopie in Netflix-stijl die je aan het denken zet.
Nederland rond 2050. De dagen zijn broeierig warm, stormen komen af en aan en de ramp van 1953 is niet langer iets vaags uit het verleden. Duizenden Nederlanders zijn al verdronken of ontheemd geraakt. Ondertussen ontwricht de Russische tsaar het westen met een agressieve klimaatpolitiek. Wars van ethiek jaagt hij innovaties aan die menselijke tekortkomingen opheffen en uitgestorven organismen tot leven wekken.
Tegen deze setting volgen we de wederwaardigheden van drie personages. De koele, Nederlandse gen-wetenschapper Victor lost in Rusland het vraagstuk van toenemende onvruchtbaarheid op. Hij komt in gewetensnood als de tsaar vraagt hem te klonen. Zoveel toekomstige normloosheid wordt zelfs Victor te veel. Hij ziet kans te vluchten als de vice-premier van Nederland Rusland bezoekt. Deze Astrid zit tot in haar enkels in de Nederlandse polderpolitiek, waar klimaatbeleid maar mondjesmaat tot stand komt. Als Victor en Astrid een zoon krijgen die zich ernstige zorgen over de toestand van de aarde maakt, is een spannend generatieconflict het gevolg.
Dat conflict levert scherpe dialogen over zingeving op die het gezinsklimaat niet altijd verbeteren, maar juist daardoor de moeite van het lezen waard zijn. Met name vader Victor positioneert zich stevig. Van gefilosofeer moet hij niets hebben. “Filosofie is niets anders dan een aangelengde vorm van geloof.” Zingeving ontstaat door problemen op te lossen, meent hij, en die zijn er in 2050 genoeg. Dat advies neemt zoon Adam ter harte. Hij bouwt een CO2-app die klimaatvervuilers aan de schandpaal nagelt. Bedrijven én politici…
Met klimaatproblematiek, gentechnologie en zingevingsvragen behandelt Erik Rozing grote thema’s. Daarin zit ook de beperking van zijn roman. Het staat vol met verhaallijnen, die niet altijd even elegant zijn afgehecht. Ook de vaart waarin handelingen elkaar opvolgen doen de wenkbrauwen vaak rijzen. En wat te denken van stilistische frasen als “De storm was een wollige langspeelplaat die langs Schotland zeilde”? De uitleggerige neiging van de auteur om achtergrondinformatie te geven doet daarbij eerder schools dan literair aan.
Kort en goed is Staat van ontkenning een aanbevelingswaardig boek, zeker voor jongeren die denken dat literatuur niet veel te bieden heeft. De kracht zit niet zozeer in de vertelkunst, maar in de schets van een toekomst die voor diezelfde jongeren wel eens snel realiteit kan zijn. Een boek met Netflix-allure.
Lekker lang lezen 