Wie vlot wil weten wat een oorlog met de identiteit van een mens kan doen, leze Het behouden huis van Willem Frederik Hermans. Wie tijd heeft om door te dringen tot de diepe geestelijke verwoesting die een oorlog kan aanrichten, leze De herinnerde soldaat van Anjet Daanje.
Een soldaat die na de loopgravenoorlog niet meer weet wie hij is, maar door een vrouw wordt herkend als haar echtgenoot en gaandeweg zijn verleden terugkrijgt. Dat is in een notendop De herinnerde soldaat.
Een verhaal waarin Julienne soldaat Noen uit een gesticht voor oorlogsgewonden haalt en met wie ze een bestaan probeert op te bouwen. Hij is haar echtgenoot, weet ze, op wie ze acht jaar heeft gewacht. De hereniging verloopt moeizaam, want Noen herinnert zich niets van de vrouw en de kinderen met wie hij nu samenwoont. Hij is volledig afhankelijk van de informatie die Julienne hem geeft en stuit daarbij veelvuldig op hiaten in haar verhalen. Maar met vallen en opstaan leren ze elkaar weer kennen en ze creëren nieuwe herinneringen.
Ondertussen verdienen ze een goede boterham aan Juliennes fotografiekunsten. Oorlogsweduwen kunnen tegen een stevige prijs met een geüniformeerde Noen op de foto om hun gesneuvelde echtgenoot op nog enige wijze te eren. Die business loopt goed, niet in de laatste plaats als ook Duitse weduwen zich met Noen laten verenigen. Dat zowel Noen als Julienne daarbij vloeiend Duits blijken te kunnen spreken, geeft een onverwachte wending aan het verhaal.
Het zijn lange zinnen die Daanje gebruikt om de ontwikkelingen uit de doeken te doen. Beschouwende zinnen, zinnen die verslag doen van handelingen en zelfs hele dialogen beslaan zonder moeite tien regels. Maar ze storen niet – allerminst zelfs. Het is juist deze schrijfstijl die je het gevoel geeft in Noens hoofd te komen.
Het is dan ook zeker niet deze stijl die de leeslust op drievijfde van het boek doet afnemen. Het is de geringe hoeveelheid aan gebeurtenissen, die bovendien een sterk herhalend karakter hebben. Elke alinea beschrijft een volgende ochtend, middag, avond of nacht van het echtpaar, dat in hun poging om een gedeeld verleden te creëren elkaar aantrekt en dan weer afstoot.
Maar geef niet op. Tussen alle herhalingen van dagelijkse beslommeringen ploppen in Noens brein steeds vaker ongerijmde beelden en namen op. Herinneringen die op nóg een verleden wijzen. Als Noen hiernaar op zoek gaat, komt het verhaal weer tot leven en is het einde onverwacht.
Noens verhaal is er een om herinnerd te worden.
Lekker lang lezen 